درمورد دیابت
ديابت و مراقبت ها تهیه و تنظیم : از حسین صفا
قلب و عروق:
ديابت ، سطح كلسترول خون را افزايش مي دهد . كلسترول ، نوعي چربي است كه بدن مي تواند آن را بسازد و نقش هاي مهمي در بدن دارد. اين ماده در بعضي غذا ها ي حيواني نيز يافت مي شود . وقتي مقدار كلسترول بسيار بالاست ، درون رگ هاي بزرگ دچار گرفتگي مي شود و در نتيجه رگ باريك مي شود . اين عارضه آتروسكلروز( تصلب شرایين ) ناميده مي شود .گرفتگي و باريك شدن رگ ها جريان خون را در سر تا سر بدن مختل مي كند . درد قفسه سينه كه آنژين ناميده مي شود .قلبي كه به علت گرفتگي رگ هاي مخصوص قلب رخ مي دهد و ضعف ماهيچه قلب ( كارديو ميوپاني ) حمله از عوارض خطرناك گرفتگي رگ هاست.رگ هاي خوني گرفته و باريك ،فضاي كمي براي جريان خون دارند اين وضعيت به اين مي ماند كه شما انگشت شست خود را جلوي خروجي شيلنگ آب بگيريد .در اين وضعيت آب با فشار بسيار بالا از شيلنگ خارج مي شود .به همين نحو ، رگ هاي خوني گرفته و باريك به فشار خون بالا مي انجامند .به علاوه ، زماني كه رگ ها باريك مي شوند ، خون كافي به پاها نمي رسد و بيماري هاي عروق محيطي خود را نشان مي دهند .شما ممكن است در هنگام برخاستن ،راه رفتن يا ورزش كردن در باسن ها ، پشت پاها و يا را ن هايتان احساس درد كنيد . براي پيشگيري از اين عوارض ، نكات زير را رعايت كنيد :
- قند خون و فشار خون را تا جايي كه امكان دارد نزديك حالت عادي نگه داريد .
-كلسترول و ديگر چربي هاي خون را تا جايي كه امكان دارد نزديك حالت عادي نگه داريد .
- داروهاي ديابت خود را هر روز در زمان معين مصرف كنيد .
- قرص هاي قلب و فشار خون را همان گونه كه پزشك شما توصيه كرده است ،مصرف كنيد .
- از پزشك خود بپرسيد آيا شما براي حفظ سلامتي قلبتان بايد هر روز يك قرص آسپرين مصرف كنيد يا نه .
- سيگار نكشيد . - وزن خود را در محدوده عادي حفظ كنيد .
- هر روز حدود 30 دقيقه ورزش كنيد .از پلكان استفاده كنيد . دورتر از مركز خريد پارك كنيد . پياده روي كنيد . به شنا بپردازيد. در باغچه كار كنيد . يا در كار هاي خانه مشاركت كنيد .
مراقبت از كليه ها:
كليه ها به صورت صافي عمل مي كنند و مواد زايد و اضافي را از خون مي گيرند و دفع مي كنند . صافي هاي بسيار ظريف كليه ها ، گلومرول نام دارند. قند خون و فشار خون بالا به گلومرول ها آسيب مي رسانند . وقتي كليه هاي آسيب ديده عمل تصفيه مواد زايد و اضافي را به خوبي انجام نمي دهند ، اين مواد در بدن تجمع مي يابند و باعث آسيب مي شوند . يكي از نشانه هاي اوليه تخريب كليه ها ، نشت مقدار زيادي پروتئين
از كليه هاست اين حالت كه پروتئينوري ناميده مي شود و باعث از دست رفتن پروتئين هاي مفيد بدن مي شود. نقص كليوي حاصل از ديابت آن قدر آهسته رخ مي دهد كه ممكن است شما سال ها احساس بيماري نكنيد . حتي زماني كه كليه هاي شما تنها نصف كار عادي خود را انجام مي دهند نيز شما به وجود بيماري پي نمي بريد . وقتي كليه ها از كار مي افتند ، درد معده و خستگي تمام وقت به سراغ شما مي آيد و پوست شما ممكن است به زردي گرايد .
برا ي پيشگيري از اين عوارض ، نكات زير را رعایت كنيد :
- قند خون و فشار خون را تا جايي كه امكان دارد نزديك حالت عادي نگه داريد .
- از برنامه غذايي كه پزشك يا متخصص تغذيه شما توصيه كرده است ، پيروي كنيد . آنان ممكن است به شما پيشنهاد كنند كه پروتئين ،سديم و پتاسيم كمتري مصرف كنيد .
- با آزمایش ادرار ، دست كم سالي يك بار كليه هايتان را وارسي كنيد .
- اگر نشانه هاي زير را داشتيد ممكن است عفونت كليوي داشته باشيد و بايد بي درنگ به پزشك مراجعه كنيد :
1) درد يا سوزش در هنگام ادرار 2) اشتياق فراوان به حمام رفتن 3) ادرار كدر يا قرمزگون 4) درد در پشت يا پهلو ودنده ها 5) تب يا احساس لرز
بعضي داروها از جمله مهار كننده ACE پيشرفت تخريب كليه را كند مي كنند .اگر پزشك اين داروها را براي شما تجويز كرد ، به موقع آن ها را مصرف كنيد .
مراقبت از دستگاه عصبي:
قند خون بالا به مدت طولاني مي تواند به رگ هاي خوني كه به بعضي اعصاب اكسيژن مي رسانند ،آسيب رساند به علاوه ، قند خون بالا مي تواند به پوشش اعصاب آسيب وارد كند . اعصاب آسيب ديده ممكن است از فرستادن پيام ها به كندي جا به جا شوند يا در زمان نامناسبي فرستاده شوند .
اعصاب محيطي به بازو ها ، دست ها ، ران ها و پاها مي روند . تخريب اين اعصاب مي تواند به احساس كرختي در دست ها يا پاها منجر شود .
اعصاب خود كار از نخاع به شش ها ، قلب ، معده ، روده ها ،مثانه و اندام هاي جنسي مي روند .تخريب اعصاب معده و روده ها در اثر قند خون بالا به احساس ناراحتي در معده ، استفراغ ، يبوست يا اسهال منجر مي شود .
تخريب اعصاب خود كاري كه به مثانه مي روند ، تشخيص زماني كه بايد به دستشويي برويد را مشكل مي سازد اين تخريب درك خالي بودن مثانه را نيز مشكل مي سازد هر دو مشكل مي تواند باعث شود شما ادرار را به مدت طولاني نگه داريد . اين وضعيت مي تواند به عفونت مثانه منجر شود . گاهي نيز قطرات ادرار به طور تصادفي نشت مي كنند .
براي پيشگيري از اين عوارض نكات زير را رعايت كنيد :
- قند خون و فشار خون را تا جايي كه امكان دارد نزديك حالت عادي نگه داريد .
- پاهايتان را هر روز با آب گرم بشوييد . هر روز آن ها را براي زخم ها ، تاول ها ، قرمزي ها ، پینه ها يا مشكلات ديگر وارسي كنيد .هميشه كفش يا دمپايي بپوشيد ناخن ها را هفته اي يك بار و پس از شستن پاها يعني زماني كه نرم هستند ،كوتاه كنيد .اين اقدام ها باعث مي شود پاهايتان كمتر زخمي و عفوني شوند . عفونت پاها به تخريب اعصاب پا مي انجامد.
مراقبت از چشم ها:
قند خون بالا به شبكيه چشم آسيب مي رساند . كار شبكيه دريافت نوري است كه به چشم مي رسد .شبكيه رگ ها خوني ظريفي دارد كه قند خون بالا باعث گرفتگي آن ها مي شود اگر شما به تخريب شبكيه دچار شويد ، ممكن است تار بيني يا دو بيني پيدا كنيد .
براي پيشگيري از اين عوارض نكات زير را رعايت كنيد :
- قند خون و فشار خون را تا جايي كه امكان دارد نزديك حالت عادي نگه داريد .
- براي معاينه چشم سالي يك بار به چشم پزشك مراجعه كنيد .
- اگر احساس تار بيني يا دو بيني داريد ، در يك يا هر دو چشم درد يا فشار داريد و يا در مشاهده چيز هايي كه خارج از گوشه هاي چشم قرار دارند ، مشكل داريد ، به چشم پزشك مراجعه كنيد.